Tâm là gì… mà khi yên, mọi thứ cũng yên?

(Chuyên mục: Tâm lưu)

Có lần tôi ngồi bên một người lớn tuổi,
lặng lẽ, không nói gì,
mắt nhìn ra cửa sổ – nơi chẳng có gì ngoài nắng chiều rơi xuống hàng cây.

Tôi hỏi:

“Sư ông, Tâm là gì?”
Ông không trả lời ngay.
Chỉ chậm rãi rót thêm nước vào chén trà của tôi.

⸻

Một lúc sau,
ông nói:

“Tâm là cái đang thấy cháu hỏi.”
Tôi im.

Rồi ông nói tiếp:

“Khi cháu cười, Tâm biết.
Khi cháu buồn, Tâm cũng biết.
Nhưng Tâm không cười, không buồn.
Tâm chỉ… biết.”

⸻

Tôi đã mang câu đó đi suốt nhiều năm sau,
trong những buổi tối mỏi,
trong những đoạn sống gồng,
và trong cả những lần tôi vui vẻ mà lại thấy rỗng.

⸻

Tâm không phải là cảm xúc.
Tâm là cái biết có cảm xúc đang có mặt.

Tâm không nằm ở ngực,
không nằm ở đầu,
không nằm ở đâu cả –
nhưng khi bạn đủ tĩnh,
bạn sẽ thấy…
Tâm luôn ở đó.

⸻

Khi bạn hỏi:

“Tâm là cái ta nhìn thấy?
Hay Tâm nhìn thấy ta?”

Tôi xin được cúi đầu,
và đáp thật khẽ:

“Tâm không là cái gì,
nên Tâm thấy tất cả.
Tâm không mang hình tướng,
nên khi Tâm an –
mọi thứ trong ta đều lặng như gió chưa kịp thổi.”

⸻

Tâm không cần phải hiểu.
Chỉ cần bạn đừng che nó bằng gồng.
Đừng che nó bằng giận.
Đừng che nó bằng nụ cười “ổn mà”…

Hãy ngồi xuống.
Nhắm mắt.
Thở chậm lại.
Bạn không cần đi đâu để tìm.
Vì Tâm luôn thấy bạn –
kể cả khi bạn không thấy chính mình.

⸻